De legionellabacterie kent tientallen varianten. Vooral een
besmetting met legionella pneumophila kan tot de veteranenziekte
leiden. "Negentig procent van de mensen die veteranenziekte heeft,
is besmet met deze variant. De overige tien procent is besmet door
een andere variant van de legionellabacterie", zegt Kiwa-medewerker
Frank Oesterholt.
De gevaarlijkste variant kan nu door een nieuwe opkweekmethode
snel worden herkend. "We denken dat we over een tijd alle
gevaarlijke varianten kunnen aantonen", zegt Oesterholt. "Als er dan
sprake is van een legionellabesmetting, maar er zijn geen
gevaarlijke varianten aanwezig, zou je kunnen besluiten niets te
doen."
Het aanpakken van een legionellahaard zoals dat tot nu toe gaat,
is volgens de onderzoeker geen weggegooid geld. "Als je ergens een
ongevaarlijke legionellahaard aantreft, kan een gevaarlijke variant
daar misschien makkelijker de kop opsteken."
De gevaarlijke variant kon al eerder worden aangetoond. "Maar het
duurde langer voordat de uitslag bekend was", zegt Oesterholt.
"Tegen de tijd dat die er was, waren al maatregelen tegen de
legionellahaard genomen. De gegevens werden wel gebruikt door de
GGD, die wist dan hoe groot de kans op een besmetting was."
Sinds 2000 gelden strenge regels voor de bestrijding van
legionella. Een jaar daarvoor kwamen meer dan dertig bezoekers om na
een legionella-uitbraak op de Westfriese Flora in het
Noord-Hollandse Bovenkarspel. Tweehonderd bezoekers werden ziek.
Toenmalig minister van Vrom Jan Pronk besloot naar aanleiding van
de uitbraak dat alle gebouwen met een waterleiding twee keer per
jaar op legionella moesten worden gecontroleerd. Woonhuizen vielen
niet onder de regeling. Na twee jaar hoefden alleen de gebouwen met
meer kans op een besmetting nog op controle. Dan gaat het
bijvoorbeeld om ziekenhuizen, asielzoekerscentra, hotels en
zorgcentra.
Het aantal meldingen van veteranenziekte ligt volgens Oesterholt
ieder jaar rond de 250. Maar vorig jaar ging het om 446 meldingen.
"Dat zou kunnen komen door de legionellabesmetting bij een koeltoren
in Amsterdam", zegt Oesterholt. "Dan letten artsen daar beter op en
zo kunnen meer meldingen binnenkomen."
Vorig jaar juli kwamen twee mensen om het leven na een
legionella-uitbraak rond het Post CS-gebouw in Amsterdam. Dertig
mensen werden ziek. Na de uitbraak werd geconstateerd dat de
koeltoren naast het gebouw de bron was van de besmettingen.
Besmetting met de legionellabacterie ontstaat door het inademen
van kleine druppeltjes water waarin de bacterie zich bevindt. Het
vernevelen van besmet water kan gebeuren door fonteinen, douches of
koeltorens. De meeste mensen worden niet ziek na blootstelling aan
de bacterie. Vooral ouderen, zware rokers en mensen met
longaandoeningen lopen het risico ziek te worden. De veteranenziekte
is goed te behandelen, maar een besmetting met de bacterie kan met
hoge koorts en longontsteking gepaard gaan en in bepaalde gevallen
dodelijk zijn.